Climateatieve kenmerken van de winter 2025/2026 op aarde

De winter 2025/2026 op aarde werd een nieuw bewijs van voortdurende globale klimaatveranderingen. Meteorologen en klimatologen merken op dat het seizoen gekenmerkt werd door een uitgesproken abnormale hitte in het noordelijke halfrond en een toename van extreme weersfenomenen, wat overeenkomt met de langdurige trends voorspeld door het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC).

In het noordelijke halfrond was de winter 2025/2026 de tien warmste winter ooit geregistreerd. De gemiddelde temperatuur overtrof de norm met 1.2–1.5°C. Dit werd vooral duidelijk in de Arctis, waar de temperatuur in bepaalde perioden 6–8°C hoger was dan de klimaatnorm. Het recordmatige afname van het ijsoppervlak in de Barents- en Karakemmersen had invloed op de atmosferische circulatie boven Eurazië. Een interessante feiten: in januari 2026 registreerde een Noors onderzoeksboot regen op een locatie slechts 800 km van de Noordpool verwijderd – een fenomeen dat bijna onmogelijk was voor een typische arctische winter van de vorige eeuw.

In Europa was de winter onstabiel: relatief zachte perioden werden afgewisseld met korte, maar hevige invallen van arctische lucht. Zo leidde een krachtige stratosferische onverwachte opwarming in februari tot tijdelijke ontbinding van de poolvortex. Dit veroorzaakte extreme koude en hevige sneeuwval in Centraal en Zuid-Europa, terwijl Scandinavië anormaal warm bleef. Bijvoorbeeld, in Rome viel het recordaantal sneeuw van de afgelopen 50 jaar, terwijl de temperatuur in Helsinki zelden onder -5°C daalde.

Noord-Amerika werd geconfronteerd met een reeks krachtige atmosferische stromen – smalle stromen van zeer vochtige lucht uit de tropen. Ze brachten een recordaantal neerslag over het westelijke kustgebied van de VS en Canada, wat leidde tot overstromingen en aardverschuivingen. Terwijl op het oosten van het continent, vooral in New York en Boston, de winter zacht en sneeuwloos was, met herhaalde golven van warmte.

In tegenstelling daaraan was de winter in sommige regio's van Azië uitzonderlijk koud. Abnormale druksystemen gerelateerd aan de Arctische oscillatie brachten aanhoudende vorst in de oostelijke regio's van Siberië en Mongolië, waar de temperatuur meerdere keren onder -50°C daalde. Paradoxaal genoeg verzwakt het versterkte opwarming in de Arctis vaak de westelijke transport en laat koude lucht "doorlekken" verder naar het zuiden, wat in 2026 werd waargenomen.

In het zuidelijke halfrond was de zomer ook getuige van klimaatextremen. In Australië herhaalden zich golven van extreme hitte met temperaturen boven +45°C, die de omvangrijke bosbranden verergerden. In Zuid-Amerika, in de Andes, bleef het gletsjertijgeven snel smelten, en in de Amazone werd de zwaarste droogte in 20 jaar geregistreerd.

Een interessant voorbeeld: Tijdens de winter 2026 documenteerden klimatologen voor het eerst het fenomeen van "snow droughts" (sneeuwdroogtes) in belangrijke bergsystemen zoals de Alpen en de Rocky Mountains. Dit zijn perioden waarin de temperatuur zich bijna op nul houdt en neerslag voornamelijk in de vorm van regen valt in plaats van sneeuw. Dit bedreigt direct de waterbronnen opgeslagen in de sneeuwlaag, die cruciaal zijn voor de landbouw en hydroenergie in de lente en zomer.

Wetenschappers verbinden de kenmerken van de winter 2025/2026 met een combinatie van langdurige anthropogene klimaatverandering en natuurlijke cycli zoals El Niño/La Niña. Het laatste had een matig effect, waardoor het achtergrondpatroon van het globale opwarming duidelijker werd.

Op die manier werd de winter 2025/2026 niet alleen een warm seizoen, maar ook een demonstratie van de nieuwe klimaatrealiteit: een toename van de frequentie en intensiteit van extreme fenomenen, een herstructurering van de atmosferische circulatie en een versterking van regionale contrasten. Deze veranderingen zijn systeematisch en vereisen aanpassing van infrastructuur, economie en sociale praktijken over de hele wereld. Elke volgende anormale winter, zoals deze, dienst als een herinnering aan de niet-lineaire aard van klimatologische processen en de versnelde transformatie van klimaatregimes op aarde.

Permanent link to this publication: