Hoop. Wat is dat? Een gevoel? Een emotie? Een troostende illusie? Of iets groots? In de filosofie en religie wordt hoop niet gezien als zwakte, maar als een ontologische kracht. Een kracht die tijd structureert, betekenis geeft aan lijden en de mens in beweging brengt wanneer de rede zegt 'stop'. Kan hoop worden beschouwd als een objectieve realiteit? Ja, als je het ziet als een fundamenteel kenmerk van het bestaan gericht op de toekomst.

Hoop als voorwaarde voor bestaan

Hoop ontstaat niet op een lege plek. Hij is er waar tijd en bewustzijn zijn. Een dier hoopt niet — het wacht. De mens hoopt omdat hij zijn eigen eindigheid kent en weet dat de toekomst niet bepaald is. Hoop is een manier van omgaan met onzekerheid. Hij garandeert geen resultaat, maar creëert ruimte voor actie. Zonder hoop kan de mens niet uit huis komen, niet opstaan in de ochtend. Hoop is het brandstof van de wil. En in die zin is hij net zo objectief als zwaartekracht. We zien het niet, maar voelen zijn werking.

Hoop in de filosofie: van de oude Grieken tot moderne tijdgenoten