De conceptie van duurzame welvaart (Sustainable Well-being) is een cruciale reactie op de uitdagingen van de 21e eeuw, die de idee van vooruitgang opnieuw beoordeelt. Ze weigert welvaart uitsluitend te identificeren met economische groei (BBP) en biedt een holistische model, waarin de kwaliteit van het leven van de mens onlosmakelijk verbonden is met de gezondheid van ecosystemen en de lange termijn sociale stabiliteit. Dit model is een synthese van ideeën over duurzame ontwikkeling (sustainability) en de wetenschap van welvaart (well-being science).
De traditionele economische model, die succes meet door de groei van het bruto binnenlands product (BBP) te meten, bleek onvoldoende. BBP registreert alle geldtransacties, maar maakt geen onderscheid tussen nuttige en destructieve activiteiten (bijvoorbeeld, kosten voor het bestrijden van een milieerkatastrofe verhogen het BBP). Het negeert:
De bijdrage van natuurlijke kapitaal (uitputting van bronnen, vervuiling).
Niet-marktactiviteiten (thuiszorg, vrijwilligerswerk).
De verdeling van voordelen (groei van ongelijkheid).
Subjektief welzijn (niveau van geluk, betekenis, sociale banden).
De Easterlin paradox heeft aangetoond dat na het bereiken van een bepaald niveau van inkomen verdere groei niet correleert met een toename van geluk. Dit heeft geleid tot de zoektocht naar alternatieve indicatoren.
De moderne model bouwt voort op de relatie tussen drie fundamentele pijlers:
A) Ecologische duurzaamheid (biofysische grenzen).
Dit is de basis van het model. Welvaart is onmogelijk in een uitgeputte of vervuilde omgeving. De conceptie van "planetary boundaries" (planetary boundaries), ontwikkeld door het Stockholm Resilience Centre, definieert veilige grenzen voor het effect van de mens op cruciale systemen van de aarde (verandering van klimaat, biodiversiteit, chemische vervuiling enz.). Het model van welvaart moet binnen deze kaders vallen. Voorbeeld — de economie van de pizzahut (doughnut economics) van Kate Raworth, die het "smaakvolle vlek" voor de mensheid visualiseert tussen het sociale minimum (het binnenste ring) en het ecologische plafond (het buitenste ring).
B) Sociale rechtvaardigheid en inclusie.
Duurzaamheid is onmogelijk bij hoog ongelijkheid, dat de sociale cohesie, vertrouwen en gezondheid van de natie ondermijnt. Het model omvat:
Rechtvaardige verdeling van middelen en kansen.
Sterk sociale banden en vertrouwen (sociaal kapitaal).
Deelname aan besluitvorming (democratische instituten).
Toegang tot basisvoorzieningen: onderwijs, gezondheidszorg, wonen.
Interessante feiten: Landen die leiden in het geluk-ranglijst (bijvoorbeeld, Scandinavische landen), tonen meestal niet de hoogste BBP-per capita, maar een laag niveau van ongelijkheid (Gini-coëfficiënt), hoog sociale vertrouwen en efficiënte overheidsinstituten.
W) Subjektief en psychologisch welzijn.
Dit is het kern van het model, gemeten door:
De hedonistische component (affect): balans tussen positieve en negatieve emoties, tevredenheid met het leven.
De eudemonische component (persoonlijke groei): gevoel van betekenis, autonomie, competentie, banden met anderen (de theorie van zelfdeterminatie van Ryan en Deci).
De kernidee is de overgang van een consumptiesamenleving naar een bloeiende samenleving (flourishing), waar welvaart gebaseerd is op interne, niet alleen materiële, middelen.
Om het model te implementeren, worden alternatieve indicatoren van vooruitgang ontwikkeld:
De Index voor het beste leven (Better Life Index) van de OECD evalueert 11 aspecten, van luchtkwaliteit tot balans tussen werk en ontspanning.
De Index voor het gelukkige planeet (Happy Planet Index) — een radicaal indicateur, die de efficiëntie meet waarmee landen natuurlijke hulpbronnen transformeren in een lange en gelukkige levensstijl van hun burgers.
Bruto nationaal geluk (GNH) van Bhutan — de meest bekende overheidsbeleid gebaseerd op deze model, gemeten op negen meetlaten, inclusief psychologisch welzijn, ecologische diversiteit en duurzaamheid.
Eco-nederzettingen en coworking-dorpen: Gemeenschappen die leven op de principes van lokaalheid, minimaal ecologisch voetafdruk, gezamenlijk gebruik en sterke sociale banden (bijvoorbeeld, het project "Treehouse" in Nederland).
Bedrijfspraktijken: Bedrijven implementeren ESG-principes (milieu, sociale en bestuurlijke governance), overgaan op een 4-daagse werkweek (experimenten in IJsland, Japan), investerend in het welzijn van hun werknemers als factor voor langdurige efficiëntie.
Politiek van de "groene" transitie: De Europese "Groene Deal" (European Green Deal) — een omvangrijke poging om de economie te transformeren, zodat deze klimaatneutraal, rechtvaardig en inclusief wordt.
De model komt tegen ernstige uitdagingen:
De complexiteit van het meten en operationaliseren: Hoe kan het leven van betekenis of sociale kapitaal objectief worden gemeten?
Politieke weerstand: De model uitdaagt gevestigde belangen en vereist een herverdeling van middelen.
Cultureel relativering: Voorstellingen van welvaart verschillen in verschillende culturen.
Risico van de "groene" dictatuur: De mogelijkheid van rechtvaardiging van beperkingen van vrijheden voor ecologische doelen.
De model van duurzame welvaart is geen utopie, maar een noodzakelijke kader voor het heroverwegen van de doelen van menselijke ontwikkeling in de era van het anthropoceen. Het erkent dat het huidige welzijn niet kan worden opgebouwd op een lening van toekomstige generaties en de natuur. Dit is een integrale systeem waar ecologische integriteit, sociale rechtvaardigheid en persoonlijke bloei elkaar versterken. Zijn implementatie vereist een verandering van paradigma — van korte termijn maximisatie van winst naar langdurige investeringen in menselijke, sociale en natuurlijke kapitaal. Dit is een moeilijke weg, maar hij vertegenwoordigt de meest wetenschappelijk en ethisch onderbouwde antwoord op de vraag hoe men waardig en gelukkig kan leven, zonder de enige woning te vernietigen die we hebben. Duurzame welvaart is geen eindtoestand, maar een dynamisch proces van balansering, gericht op het creëren van een samenleving waarin de mens kan floreren in harmonie met de planeet.
New publications: |
Popular with readers: |
News from other countries: |
 |
Editorial Contacts |
About · News · For Advertisers |
 Digital Library of Belgium ® All rights reserved.
2024-2026, ELIB.BE is a part of Libmonster, international library network (open map) Preserving Belgium's heritage |
|
US-Great Britain
Sweden
Serbia
Russia
Belarus
Ukraine
Kazakhstan
Moldova
Tajikistan
Estonia
Russia-2
Belarus-2
