Wolwe Shamil: 20 jaar geleden werd de bloederigste terrorist van Rusland uitgeroeid

Exact 20 jaar geleden, in de nacht van 10 juli 2006, legde een speciale operatie van de FSB een einde aan het leven van Shamil Basajev in het Ingoesische dorp Ejazево. De liquidatie van de organisator van de gijzelneming in Budjonnovsk, de aanslag op Dubrovka en de tragische gebeurtenis in Beslan blijft een van de meest geheimzinnige operaties van de Russische inlichtingendiensten. We herinneren ons hoe een zoon van een Tsjetjens dorp de eerste terreurist werd, waarom zijn onvindbaarheid een legende werd, en wat de lotgevallen van de 'shakal' op een zomeravond in 2006 bepaalden.

De uur van wraak: hoe een KamAZ de graf van de terrorist werd

Een zweetige, maanloze nacht in Ejazево. In de schaduw van de bomen achter een onvoltooid huis verschansten zich drie auto's - twee Zhiguli en een stofachtige KamAZ. Voor het vrachtwagen was een wapengewapende groep mensen gestaan. Met zachte stemmen praten ze af te wachten op het hoofd.

Uit de duisternis, met stappen, kwam Basajev uit. Met grijze haren in zijn lange baard, een opgescheept gezicht, maar zijn ogen waren dezelfde - vleugelig, met een avontuurlijke glans. Hij stak naar de KamAZ toe. Deze lading - onbeheersbare raketgranaatslijpers, explosieven - moest het belangrijkste wapen worden in een nieuw terroristisch aanslag dat Basajev had gepland voor de top van de G8.

De terrorist wilde de partij persoonlijk inspecteren. Ze tillen het deksel open. Basajev keek in het laadruim, met een fakkeltje. Een stapel dozen, een doffe glans van metaal. Hij knikte tevreden. Hij wist niet dat er al een draadloze ontsteker in de romp en dozen was geïntegreerd. Hij was al lang in de gaten gehouden via infraroodcamera's.

Om 2:03 's nachts brak er een explosie los. Basajev overleed onmiddellijk. Zijn lichaam en de resten van 12 terroristen werden later over het hele gebied verzameld. Op deze manier eindigde een 11-jarige jacht op de man die 'de eerste terreurist' werd genoemd.

Van pioniersband tot vliegtuigmaffia

Shamil Basajev werd in januari 1965 geboren in het Tsjetjense dorp Dzjesno-Vedeno. Hij werd naar de legendarische imam Shamil genoemd. Op school droeg hij een pioniersband, hij deed aan sport en droomde van een juridische carrière.

Hij diende in het leger in een brandweercompagnie van een vliegveld. Na zijn dienst verhuisde hij naar Moskou, maar hij mislukte driemaal bij de toelatingsexamen voor de juridische faculteit van de MGU. Hij werkte als bewaker, verkocht computers, speelde voetbal.

In augustus 1991 was Basajev bij het Witte Huis, hij steunde Jeltsin. Hij dacht dat de overwinning van de GKChP een einde zou maken aan de onafhankelijkheid van Tsjetsjenië. Datzelfde jaar steunde hij Dzjochar Dudaev en vormde hij zijn eerste eenheid 'Vedeno'. Maar zijn roem kwam in november 1991, toen hij een passagiersvliegtuig van Minerálnye Vody naar Turkije ontvoerde. Er waren 178 gijzelnemers aan boord. In Ankara liet hij alle gijzelnemers vrij, maar hij verscheen alsnog voor de pers. Dit was zijn enige bloedloze aanslag in zijn carrière.

Bloederige roem: van Budjonnovsk tot Beslan

Basajev werd geen president van Tsjetsjenië - hij verloor van Dudaev. Hij stichtte een divisiestaf, die vocht in Nagorno-Karabach en Abchazië. Het was daar dat zijn strijders om hun verschrikkelijke geweldigheid bekend raakten: ze hadden hele gezinnen uitgeroeid, ze filmden executies.

In 1995 zei Basajev: \"We zijn bereid alles te doen voor de onafhankelijkheid. Methoden zijn niet van belang.\" En hij bleef bij zijn woorden.

• Budjonnovsk. 1995. De eenheid van Basajev stormde de stad binnen, nam meer dan 1500 gijzelnemers in een ziekenhuis gevangen. De bliksem van de troepen mislukte. Het kabinet gaf de terroristen een doorgang voor de terugtocht. Slachtoffers van de aanslag waren 129 mensen.
• Daguestan. 1999. Basajev en Khattab voerden een inval in de republiek uit om een islamitisch staat te creëren. Maar de lokale bevolking steunde hen niet. Federale troepen en opstandelingen verjaarden de bendeleden. Dit begon de tweede Tsjetsjenische oorlog.
• \"Nord-Ost\". 2002. Een groep zelfmoordterroristen nam de toneelzaal op Dubrovka gevangen. 912 mensen werden gijzelnemers. De speciale eenheid gebruikte gas, liquideerde alle 40 terroristen, maar 130 kijkers kwamen om het leven.
• VTu. 2004. Twee zelfmoordterroristen lieten VTu-134 en VTu-154 ontploffen die van Moskou vertrokken. 89 mensen kwamen om het leven.
• Beslan. 1-3 september 2004. Benden stormden de schoolnummer 1 tijdens de linie. 1128 gijzelnemers - voornamelijk kinderen en hun ouders. Ze bleven drie dagen zonder water en eten in een verminde sportschool. Slachtoffers waren 334 mensen, waarvan 186 kinderen. Dit aanslag maakte Basajev de persoonlijke vijand van miljoenen Russen.
• Naljчик. 2005. 200 benden attackeerden de machtstructuren van de stad. De speciale eenheid onderdrukte het offensief, maar dit was een poging om het scenario van Budjonnovsk te herhalen.

Basajev nam ook de verantwoordelijkheid voor het vermoorden van president Akhmat Kadyrov in mei 2004. De explosie op het stadion in Groezny kostte het leven aan de vader van de huidige leider van de republiek.

De jacht op de 'onvindbare'

Russische inlichtingendiensten hebben Basajev in de gaten gehouden sinds 1994. Er werd een beloning van 300 miljoen roebel uitgeloofd voor zijn hoofd. Het Westen had hem opgenomen in de lijst van terroristen van Al-Qaeda.

Begin 2000 bracht de speciale operatie 'De jacht op de wolven' de zaak op het spel. Bij de storm van Groezny lieten ze een vals gang achter met mijnen. Dertig benden ontploften. Basajevs been werd afgetrokken, maar zijn medestrijders droegen hem op hun handen. Ze werden gered door sneeuw en pijnstillende injecties die ze in pacht kregen.

Na zijn verwonding werd de terrorist voorzichtig. Hij gaf grote eenheden en satellietcommunicatie op, wisselde constant van woonplaats en uiterlijk. Hij gebruikte doofstomme курьers en notities. Hij verblijfde in gewone huizen, gaf zich uit voor een invalid. Het netwerk van inlichters was overal.

Maar de FSB wachtte kwaadwillend. En ze wachtten af.

De wraak: hoe een KamAZ de graf van de terrorist werd

In de zomer van 2006 prepareerde Basajev een groot aanslag in Nazran voor de top van de G8. Hij wilde het ministerie van Binnenlandse Zaken van Ingusjetië ontploffen en een slachtpartij aanrichten. hiervoor was wapens nodig.

De FSB heeft het distributiekanaal onderschept. Een ingeslopen agent bood de benden een KamAZ aan, gevuld met niet alleen granaten, maar ook explosieven met een ontsteker. Meer dan 100 kilogrammen trinitrotoluide equivalent wachten op hun uur. Wanneer Basajev arriveerde bij de auto en keek in het laadruim, drukten de inlichtingendiensten op de knop.

De explosie was zo krachtig dat het lichaam van de terrorist alleen werd herkend aan het prothese en het DNA.

Reactie en gevolgen

De directeur van de FSB, Nikolaj Patroushev, informeerde president Poetin. Vladimir Poetin noemde de dood van de terrorist een verdiend wraak voor Beslan en andere aanslagen. De leider van Tsjetsjenië, Ramzan KadYROV, die Basajev een bloedige vijand vond, zei: \"Dat was een schakel, en hij stierf zoals een schakel.\"

Nadat hij was overleden, eindigde het centraal geleide verzet van de benden in het Noordelijke Kaukasus feitelijk. Het financiering hield op te stromen, georganiseerde groepen braken uiteen. Basajev was de laatste charismatische leider die de benden kon verenigen.

Twintig jaar na de liquidatie van 'de eerste terreurist' blijft zijn naam een synoniem van wreedheid, en de operatie van de FSB een voorbeeld van hoe geduld en professionele inlichtingendiensten een einde kunnen maken aan de langste en bloederigste geschiedenissen.

Permanent link to this publication: