Sport leert winnen. Maar het leert nog iets veel spannender: verliezen en toch mens te blijven. Sportieve solidariteit is geen luide slogan. Dit is wanneer de tegenstander je helpt op te staan na een zware botsing. Wanneer de beste speler ter wereld komt troosten van wie de strafschop misging. Wanneer fans applaus geven aan een andere ploeg voor prachtig voetbal. In een wereld waar alles draait om geld en ranglijsten, blijft solidariteit die levende zenuw die bewijst: sport is geen oorlog, maar dialoog.

Wat is sportieve solidariteit eigenlijk

Verwar het niet met vriendschap. Vriendschap zijn persoonlijke relaties. Solidariteit is een beginsel. Dit is bewust respect voor een gemeen doel, voor gemeenschappelijke regels, voor gemeenschappelijke menselijkheid, ongeacht de kleur van het shirt of het wapen op de borst. Het manifesteert zich op drie niveaus.

Eerst — solidariteit tussen tegenstanders. Je helpt de gevallen opstaan, je erkent dat de scheidsrechter een fout maakte in jouw voordeel, je doodt geen gewonde. Tweede — solidariteit binnen de ploeg. Wanneer de sterke aanvaller de bal doorgeeft in plaats van zelf te schieten, voor het winnen. Wanneer de reservist blij is met het doelpunt van de basisspeler in plaats van jaloers te zijn. Derde — solidariteit tussen spelers en fans. Wanneer fans niet fluiten, zelfs als ze 0:5 achterstaan, en wanneer spelers naar hun tribunes lopen om te buigen, zelfs als ze verloren hebben.

Sportieve solidariteit heeft geen nationaliteit. Een Braziliaan kan een Argentinier omhelsen na een zware finale. Een Amerikaan — een Rus na een halve finale. Omdat ze beide weten wat extreme trainingen, verwondingen, psychose en het ongelooflijke geluk van een overwinning zijn.

Grote voorbeelden: wanneer solidariteit oorlog won

Een klassieke zaak — de finale van het WK voetbal 2014. Gotze scoorde het beslissende doelpunt voor Duitsland in het doel van Argentinië. De spelers van de Duitse selectie gingen niet kapot op het oog van huilende Lionel Messi. Ze omringden hem, klappen op zijn schouder, respecteerden hem. Messi kreeg later de Golden Ball van het toernooi — en niemand ruzie.

Een geschiedenis uit het boksen: Eugenij Makarenko en Sergej Dеревjantsjenko omhelsden elkaar na een zware 12-ronde duel en zei elkaar dankbaar. In de zaal huilde harde kerels.

Uit de atletiek: tijdens de Olympische Spelen van 2016 in Rio de Janeiro viel de Amerikaanse Abby D'Agostino om bij een botsing met de Nieuw-Zeelandse Nikki Hamblin. In plaats van verder te rennen, hielp Abby Nikki opstaan. Vervolgens liepen ze samen. Het Internationaal Olympisch Comité beloonde hen met een speciale medaille voor het geest.

Zulk soort momenten blijven langer in het geheugen dan het eindresultaat van de finale. Omdat ze laten zien: solidariteit is de hoogste vorm van concurrentie. Je kunt op het tatami een vijand zijn, maar buiten dat ben je een mens.

Waarom solidariteit voordelig is voor iedereen (ook winnaars)

Een cynische vraag: waarom helpen tegenstanders als ze je medaille afnemen? Antwoord: omdat sport zonder solidariteit een slagveld wordt waar psychopaten overleven. En psychopaten spelen niet lang. Blessures, uitvallen, het stoppen met sport. Kijk naar tennis: Novak Djokovic, Rafael Nadal en Roger Federer haten elkaar op het veld. Maar buiten dat helpen ze, behandelen ze blessures, prijzen elkaar. Omdat ze begrijpen: het grootsheid van de een annuleert niet het grootsheid van de ander. Integendeel, het verhoogt iedereen.

In teamsoorten is solidariteit over vertrouwen. Als je partner weet dat je hem niet in de steek laat onder druk, niet op je naasten schreeuwt na een fout, speelt hij beter. Solidariteit creëert een omgeving waar je kunt risico's nemen, fouten maken, groeien. Zonder het valt de ploeg uiteen in sterren en statistieken.

Voor fans is solidariteit over veiligheid en cultuur. Engelse fans en Duitse fans kunnen samen bier drinken voor de wedstrijd, vechten, maar niet vechten. En dat is normaal. Omdat voetbal een spel is, geen oorlog.

Waar breekt solidariteit een barst

De ideale afbeelding bestaat niet. Er zijn veel zwarte gaten in sport. Racisme op de tribunes, wanneer een donkere speler wordt uitgemaakt voor een apenlachen. Scandalen met doping, wanneer互相 beschuldigingen het vertrouwen vernietigen. Geen publiek vanwege politieke boycots. En het ergste — blessures veroorzaakt door vies spel, na welke een carrière in duurzaamheid crasht.

Sportieve solidariteit breekt waar geld letterlijk op het spel staat. In de finales van de Champions League, waar de inzet miljoenen euro's zijn. In het boksen, waar een klap kan doden. In wielerwedstrijden, waar de farmacologische oorlog het imago van Lance Armstrong heeft vernietigd. In deze momenten vergeten velen de solidariteit en herinneren ze zich: 'sport is oorlog.'

Maar er is een uitweg. Specifieke spelers en federaties die publiekelijk tegen racisme uitkomen, voor eerlijke wedstrijden, voor gelijke omstandigheden. Hun stemmen zijn zwakker dan schandalen, maar ze zijn er.

Hoe solidariteit van jongs af aan wordt opgevoed

In goede sportclubs leert de trainer niet alleen hoe je een schot van afstand maakt, maar ook het beginsel: 'De tegenstander is gevallen, help hem opstaan. Verloren, geef de hand. Gewonnen, lach niet om de verliezer.' Deze regels worden gelegd toen de kinderen zes jaar oud waren. En ze werken. Een kind dat gewend is om andermans arbeid en pijn te respecteren, groeit op tot een atleet die niet vuil speelt, truuks speelt, provoceren.

Voorbeelden: jeugdtoernooien waar teams na de wedstrijd in twee rijen vormen en elkaars applaus geven. Jonge nationale teams waar kapiteins vlaggetjes uitwisselen en korte redevoeringen houden over fair play. Dit lijkt een formaliteit. Maar een formaliteit die honderd keer wordt herhaald, wordt karakter.

Solidariteit en politiek: waarom ze niet moeten worden gemengd

Een van de grootste problemen van de moderne sport is wanneer politieke elite van atleten eisen dat ze solidarity tonen met het regime, met de vlag, met de ideologie. Terwijl de atleten gewoon willen spelen. Sportieve solidariteit heeft niets te maken met staatsliederen. Het is over het niet zijn van divisies in de kleedkamer op basis van het paspoort. Over het feit dat een Noors lыжник een Russische omhelst na het einde van de race, zelfs als hun landen in een sanctiewar zijn.

De geschiedenis kent voorbeelden van atleten die weigerden politieke spelletjes te spelen en hun menselijke gezicht behielden. De Oekraïense en Russische Olympische ploeg van 2018 wisselden pins uit tijdens een judotournament. Duitse en Franse voetballers kwamen met een poster 'We zijn samen' na aanslagen. Dit was geen politiek. Dit was solidariteit.

Crisis van solidariteit in de tijd van sociale media

Het lijkt erop dat sociale media mensen dichter bij elkaar brengen. In de praktijk provoceren ze trollen en haat. Na elke wedstrijd schrijven fans lelijke dingen over de spelers van de verliezende ploeg. Soms laten atleten zichzelf ook harde commentaren over tegenstanders toekomen — niet tijdens de persconferentie, maar op Twitter. Dit vernietigt solidariteit. Een publieke klap in het virtuele leven wondt niet minder dan een reële klap.

Maar er is ook een tegenbeweging. Atleten gebruiken sociale media vaker voor ondersteuning. Bijvoorbeeld, wanneer een tegenstander een dierbare verliest, vliegen er condoleances de lucht in op Instagram. Wanneer een speler racistische beledigingen krijgt, plaatsen zijn collega's — ook uit andere clubs — posts met de hashtag #NoToRacism. Solidariteit gaat over in cijfers. Dit is de nieuwe realiteit.

Wat we verliezen zonder solidariteit

Zonder solidariteit wordt sport een gladiatorenstrijd. Intrigen, smoesjes, bijten, spugen. Kijkers krijgen vlees, maar verliezen hun ziel. Kijk naar de bokskampioenschappen van de jaren 1990: Tyson beet Holyfield, de kijkers spuugden, en boksen verloor zijn ratings. Tegenwoordig is boksen meer gentlemanlijk, en dat heeft de interesse teruggebracht.

Zonder solidariteit wordt de jeugdsport traumatisch. Kinderen imiteren de agressie van hun idolen, breken elkaars handen, mishandelen zwakke mensen. Zonder solidariteit sterft de amateursport: niemand wil naar een kleedkamer komen waar je wordt vernederd vanwege een fout.

Solidariteit is de lijm die het sportieve gemeenschap bij elkaar houdt. Haal het weg, en alles valt uiteen in stukjes egoïsme.

Hoe iedereen van ons sportieve solidariteit kan versterken

Je bent geen voetballer en geen olympisch kampioen. Maar je bent een fan. Of de ouder van een jonge atleet. Of gewoon een toeschouwer. Je bijdrage is eenvoudig: beschuldig de tegenstander niet. Applaudiseer voor prachtige doelpunten in de doelwanden van de tegenstander. Leer kinderen dat het waardig verliezen net zo belangrijk is als beautiful winnen. Geef het kind niet de 'haten van de tegenstander'. Dit is een dead end. Het is veel cooler om te zeggen: 'Ze zijn sterke jongens, laten we ze eerlijk verslaan.' Geef de trainer van de tegenpartij na de wedstrijd de hand. Schrijf een positieve reactie aan de speler die in de cruciale fase fout maakte. Het doet pijn van het mislopen. Jouw ondersteuning kan hem terug in de game brengen.

Sportieve solidariteit heeft niets te maken met prijzen en protocollen. Het is over een keuze. Elke dag, elke wedstrijd, elke fluit. Een keuze tussen 'ik ben beter dan hij' en 'wij zijn allebei deel van één groot sport'. Kies het laatste. En dan wordt sport echt een school van het leven.

Permanent link to this publication: